Форум Украины

Форум Украины (http://uaforum.ru/index.php)
-   Культура и искусство (http://uaforum.ru/forumdisplay.php?f=8)
-   -   Народная валеалогія (http://uaforum.ru/showthread.php?t=5154)

admin 13.07.2016 14:52

Народная валеалогія
 
Культура харчавання

Культура харчавання з’яуляецца састаўной часткай культуры этнасу. Яна уключае шырокі змест: набор прадуктаў і стравы, якія з гэтых прадуктаў гатуюць (у тьм ліку святочныя і абрадавыя), спосабы і прыёмы прыгатавання, майстэрства асобы, якая гатуе трапезы, час і парадак іх ажыццяўлення, правілы паводзін, звязаныя з прыгатаваннем і ўжываннем ежы, прадметы хатняга начыння.

Наогул харчаванне любога чалавека павінна адпавядаць яго энергазатратам. Адказ ад пераядання — галоўнейшая умова здаровага ладу жыцця. Аб неабходнасці быць стрыманым у ежы пісалі многія выдатныя філосафы, пісьменнікі, вучоныя. Калі ўспомніць, што ў эпоху бронзы чалавек жыў у сярэднім 18 год, у канцы мінулага стагоддзя — 32, а ў наш час гэты тэрмін павялічваецца да 70 год, то вельмі магчыма, што 150 год — зусім рэальная працягласць жыцця людзей ужо ў недалёкай будучыні. I, безўмоуна, важнейшай умовай дасягнення гэтага з’яуляецца правільнае, навукова абгрунтаванае харчаванне.

admin 13.07.2016 14:52

Этнаграфічныя матэрыялы сведчаць

Этнаграфічныя матэрыялы сведчаць, што для беларускай народнай кулінарыі ў XIX — пачатку XX ст. характэрны чатыры штодзённыя трапезы: снеданне (сняданак), абед, палудзень (падвячорак) і вячэра. Паказчыкам часу для кожнай трапезы было, калі сабіралася ўся сям’я або большая яе частка, у кожнай сям’і і у вёсцы. У цэлым былі: заведзеная традыцыя ("так дзяды нашы рабілі"), па-лажэнне сонца на небе, вясковы хранометр у вобразе пеўня. Час і ход трапезы значна мяняліся ў перыяд выканання палявых работ, а таксама значна адрозніваліся зімой і летам.

Акрамя свайго непасрэднага прызначэння — задавальнення патрэбнасці чалавечага арганізма ў ежы,- трапеза выконвае шэраг іншых функцый. Адна з іх – дыдактычная, якая звязана з традыцыямі народнай педагогікі. Іменна у час выканання трапезы, калі за сталом сабіраюцца ўсе члены сям’і, тут перадаецца ад старэйшага пакалення малодшаму набыты вопыт, пэўныя веды, сямейныя традыцыі, засвойваюцца нормы маралі і правілы паводзін.

admin 13.07.2016 14:52

Нашы продкі чатыры разы на год строга

Нашы продкі чатыры разы на год строга прытрымліваліся працяглых па часе пастоў. Найбольш працяглыя пасты былі зімой (шасцітыднёвы перад Калядамі і сямітыднёвы пост перад Вялікаднем).

Згодна народнай традыцыі, са сталоў у кожнай сяім’і ў гэты час знікае ўсё скаромнае. Ежа ўжываецца толькі посная: рыба, разнастайная гародніна, грыбы. Прыгатаваныя з гэтых прадуктаў стравы запраўляюцца льняным, канапляным маслам або алеем. Акрамя сэнсу духоўнага ачышчэння, пост адыгрываў важную ролю ў фізічным ачышчэнні арганізма чалавека, што аказвала станоўчы ўплыў на здароўе чалавека.

admin 13.07.2016 14:53

Чаргаванне посных і скаромных перыядаў

Чаргаванне посных і скаромных перыядаў у харчаванні самым непасрэдным чынам адбівалася на рэжыме харчавання і традыцыях самой трапезы. Свой уплыў аказвалі і разнастайныя святы, як царкоўныя (якіх было вельмі многа), так і хатнія, сямейныя (напрыклад, радзіны, вяселле).

Структура харчавання ў многім залежыць ад прадуктаў, якія пастаўляе мясцовая гаспадарка. Можна нават гаварыць аб сувязі і залежнасці культуры харчавання этнасу з гаспадарча-культурным тыпам. Паколькі аснову гаспадаркі беларусаў састаўляла земляробства ў спалучэнні з жывёлагадоўляй, то асноўнымі прадуктамі харчавання былі мука, крупы, гародніна, малако і малочныя прадукты. Дапаўненнем да асноўных заняткаў былі дапаможныя заняткі і промыслы: збіральніцтва, рыбалоўства, паляванне і пчалярства. Таму прадукты, атрыманыя ў выніку заняцця гэтымі промысламі, таксама шырока ўжываліся ў народным харчаванні.

admin 13.07.2016 14:53

Структурны аналіз страў беларускай народнай кулінарыі

Структурны аналіз страў беларускай народнай кулінарыі XIX пачатку XX ст. дазваляе зрабіць выснову, што большасць іх састаўлялі стравы расліннага паходжання, якія атрыманы ў земляробстве –– мучныя, крупяныя, гароднінныя.

Важным элементам традыцыйнай культуры харчавання з’яўляюцца спосабы і прыёмы прыгатавання. Яны найбольш ярка адлюстроўваюць этнічныя асаблівасці ў галіне народнай кулінарыі. Сярод асноўных спосабаў і прыёмаў прыгатавання ежы найбольш вядомы варка, пячэнне, тушэнне, тамленне. Для традыцыйных прыёмаў беларускай народнай кулінарыі XIX — пачатку XX ст. найбольш характэрны варка і запяканне. Большасць прадуктаў расліннага паходжання (мука, крупы, гародніна) гатаваліся іменна з дапамогай варкі, а таксама з выкарыстаннем змешвання, спалучэння аднаго віду прадуктаў з другім. Прадукты жывёлагадоўлі (мяса, каўбасы) пераважна запякаліся або тушыліся. Этнаграфічныя матэрыялы XIX ст. дазваляюць вылучыць некалькі груп прадуктаў, якія выконвалі пэўную ролю ў час прыгатавання страў і якія надалі беларускай народнай кулінарыі адметную асаблівасць. Гэта прываркі, закалоты, волагі, закрасы і прысмакі.

admin 13.07.2016 14:57

Нацыянальная спецыфіка

Нацыянальная спецыфіка ў галіне тэхналогіі прыгатавання большасці традыцыйных страў заключаецца ў тым, што вельмі часта з якога-небудзь аднаго вельмі звычайнага і простага прадукта (жытняй мукі, аўса, бульбы, свінога мяса) пры складанай, адносна працяглай і, як правіла, камбінаванай (халоднай і цёплай) апрацоўцы атрымліваецца вялікае мноства смачных страў. Класічны прыклад — бульба, калі шляхам выкарыстання многіх аперацый беларуская кулінарыя ведае з яе некалькі дзесяткаў страў. У якасці прыкладу можна таксама прывесці тэхналогію прыгатавання саладухі, якая гатуецца з жытняй мукі з выкарыстаннем шматлікіх аперацый (закісанне, саладжэнне, заварванне, ахалоджванне і г.д.).
Акрамя таго, народны вопыт валодаў такімі складанымі працэсамі апрацоўкі зерня, вотруб’я або мукі, як закісанне, саладжэнне, ферментацыя і інш., зразумела, што ў выніку гэтых біяхімічных працэсаў простыя прадукты набываюць больш складаны састаў, прыгатаваныя з іх стравы вельмі пажыўныя і добра засвойваюцца. Так, напрыклад, такі просты прадукт, як авёс, у выніку шматлікіх аперацый ператвараўся ў аўсяны кісель, які валодаў высокімі смакавымі і пажыўнымі якасцямі і быў вельмі карыснай стравай для чалавечага арганізма з пункту гледжання сучаснай навукі аб харчаванні.

admin 13.07.2016 14:57

Большасць страў

Большасць страў у XIX — пачатку XX стст. гатавалася ў печы, канструкцыя якой давала магчымасць не толькі варыць іх на агні перад полымем, але і выкарыстоўваць "пячны дух": пасля таго, як печ выпальвалася, страву ў закрытым посудзе ставілі на сярэдзіну печы ў жар. Такім спосабам варыліся многія першыя стравы ("капуста", супы), другія (тушаная бульба, бабка) ці нават трэція (адвары, кісялі).

admin 13.07.2016 14:57

Здароўе чалавека

Здароўе чалавека, яго фізічны стан у многім залежалі ад правільнага і разумнага харчавання. Таму на працягу стагоддзяў выпрацаваліся пэўныя этнічныя прыёмы, у аснове якіх ляжаць рацыянальныя адносіны і клопаты аб фізічным развіцці роду, сям’і, этнасу.

Такім чынам, традыцыі народнага харчавання беларусаў дазваляюць зрабіць выснову, што ў іх аснове ляжалі рацыянальныя спосабы і правілы, асноўным сэнсам якіх было выхаванне фізічна здаровай асобы, здольнай стварыць моцную сям’ю і прадоўжыць свой род.


Текущее время: 16:29. Часовой пояс GMT.

Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2018, vBulletin Solutions, Inc. Перевод: zCarot